Rechercher dans ce blog

dimanche 29 avril 2012

xử lý


"Ông XYZ, Phó Hiệu trưởng Trường UVW (quận BT), phân tích rằng nếu nói thiếu kỹ năng sống thì hơi oan nhưng quả thực là đội ngũ giáo viên đang rất cần bổ sung kỹ năng giao tiếp và xử lý tình huống sư phạm."

Tạm thời bỏ qua một bên những nhóm chữ "kỹ năng sống" và "kỹ năng giao tiếp", chỉ tìm hiểu từ "xử lý" trong câu có ý nghĩa gì.

Nhớ ở miền Nam, trước 1975, hầu như không thấy dùng từ "xử lý". Từ tháng tư 1975, từ này bỗng nhiên ồ ạt xuất hiện, làm kinh hoàng dân chúng, vì trong thời khoảng đó, hai chữ này thường mang ý nghĩa "xử phạt", "trừng trị".

Nhưng dần dà, nghe ra rả và đọc thấy khắp nơi hai chữ đó: 

  • Chẩn đoán và xử lý sự cố từ phía Phần bổ trợ hay phần Giao diện. 
  • Xử lý ảnh: Adobe Photoshop CS5 đang gây sự chú ý đặc biệt trong cộng đồng người sử dụng bởi nhờ một số tính năng mới, các bước chỉnh sửa ảnh phức tạp và mất nhiều thời gian... 
  • Xử lý nước giếng khoan gia đình.
  • Xử lý chất thải.
  • Tập trung xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém.
  • Xử lý thuốc cam nhiễm chì chưa hiệu quả.
  • Sẽ không xử lý mạnh nữ sinh đánh bạn tại công viên Tuổi trẻ.
  • Xe Nissan sẽ được tích hợp bộ vi xử lý của Intel.
  • Xử lý tivi có tiếng xèo xèo.
  • Xử lý đơn khiếu nại tố cáo.
  • V.v.

Trên một diễn đàn cựu học sinh trường Chu Văn An, nhiều bạn cũ, nay ở hải ngoại, than thở sao mà cái gì cũng bị xử lý thế này. Một bạn ở trong nước góp ý kiến là dùng riết rồi quen, có sao đâu.

Thực ra, từ "xử lý" đã bị áp đặt quá mức trong ngôn ngữ Việt Nam.

Từ này rõ ràng vay mượn của Hán ngữ. Theo Hán Ngữ Đại Từ Điển và Quốc Ngữ Từ Điển của Bộ Giáo Dục Đài Loan, "xử lý" cũng mang nhiều ý nghĩa phức tạp không kém: bạn lí, quản lí, giải quyết, trị lí, xử phân, xử trí, định hình, xử phạt, trừng trị, đối phó, ứng phó, quyết đoán, v.v.

Bây giờ nhớ lại, hồi trước 1975, người dân miền Nam không dùng một từ quá bao quát và tối nghĩa như thế. Mà tùy theo trường hợp, chọn lấy một từ rõ ràng thích đáng hơn.

Như vậy, trở lại câu trích dẫn ở đầu bài, thay vì viết:
"... xử lý tình huống sư phạm",
ta có thể viết:
"... đối phó với tình huống sư phạm".

Cũng vậy, trong những thí dụ ghi trên, thay vì viết:
"Sẽ không xử lý mạnh nữ sinh đánh bạn tại công viên..."
 ta có thể viết:
"Sẽ không trừng phạt nặng nữ sinh đánh bạn tại công viên...".

Thay vì viết:
"Xử lý đơn khiếu nại tố cáo"
 ta có thể viết:
"Xét đơn khiếu nại tố cáo".






1 commentaire:

  1. THUẬT NGỮ TIN HỌC

    Chuyện xảy ra ở một tiệm bán computer tại VN.

    Một ông khách bước vào tiệm vi tính nói với cô bán hàng:

    - Cô ạ, tôi thấy hình như phần mềm của cô không tương thích với cấu hình phần cứng của tôi. Khi vừa cài đặt phần mềm của cô vào ổ đĩa cứng của tôi thì sự cố đã xảy ra. Bộ xử lý trung ương của tôi đột nhiên yếu hẳn đi rồi lịm luôn. Tôi nghĩ là cô có sẵn mầm bệnh nội trú âm thầm.

    - Ấy chết, anh đừng nói vậỵ Phần mềm của em tốt lắm mà. Bảo đảm sạch sẽ, mọi người ai dùng qua cũng hài lòng.

    - Không đâu, thực sự là có vấn đề.

    - Thế thì lúc cài đặt anh đã kích hoạt đúng mức chưa ? Anh có điều chỉnh cổng vào cho cân đối không?

    - Có chứ. Tôi đã làm đầy đủ các thao tác theo trình tự bài bản hẳn hòi.

    - Thế anh có thể nào cho em xem công cụ của anh được không?

    - Anh chàng vội đưa cái còm lên. Cô bán hàng săm soi một hồi rồi nói :

    - Em thấy công cụ phần cứng của anh đã cũ và yếu lắm rồi.
    Thế hệ của anh như thế này thì làm sao mà xử lý phần mềm đời mới như của chúng em. Phải nâng cấp thôi anh ạ... Anh có muốn sử dụng thêm loại công cụ tiện ích bổ sung không? Hàng Trung Quốc mới về, tốt lắm!

    - Thế nó có phục hồi và tăng cường chức năng cho tôi không cô ?

    - Có chứ anh. Nó giúp tái hồi bộ vi xử lý, tăng kích thước bộ mạch chính và làm tăng tốc xung nhịp của anh nữa!

    - Được rồi, cô cho tôi cái ấy ngay đi.

    - Vậy xin anh đặt phần cứng lên đây ngay để em truyền vào nhá. Tiếc cái là bây giờ băng thông của em quá hẹp nên anh chịu khó dẫn truyền chậm chạp từng ít một. Đừng tham mà tiếp thu nhanh nhé, kẻo làm chúng em nghẽn mạch, còn bao nhiêu khách hàng sau đang chờ kia kìa…


    (Nguồn: Diễn Đàn Tin Học THIÊN AN)
    2015-12-27, LT ghi lại

    RépondreSupprimer