nghĩ về sự phá sản của XHCN Việt Nam

nhân đọc Báo cáo 13/02/2020 của Phòng Giáo dục & Đào tạo Đầm Dơi về việc xử lý  giáo viên nhà trường bán khẩu trang

Tờ báo cáo trên đây trích từ một bài báo (tháng 3 năm 2020) đăng trên Internet papersreader.com (1).

Tóm tắt bản tin

03/02/2020: Một thầy giáo mua được giá rẻ một hộp 50 khẩu trang, đem về trường "chia" lại cho mấy đứa học trò, được lời tổng cộng khoảng 8 000 đồng.

07/02/2020: Một phụ huynh viết đơn "tố cáo" giáo viên bán khẩu trang "giá cao".

08/02/2020: Nhà trường họp "xử lý vi phạm của ông Thanh". Thành viên cuộc họp có Ban Giám hiệu, Chủ tịch Công đoàn trường, Ban Thanh tra Nhân dân, Giáo viên kiêm nhiệm Văn thư và thầy giáo Thanh.

12/02/2020: Chủ tịch UBND huyện Đầm Dơi và ban lãnh đạo "chỉ đạo" Phòng Giáo dục & Đào tạo huyện "kiểm điểm xử lý vụ việc trên".

13/02/2020: Phòng Giáo dục & Đào tạo báo cáo "Về việc xử lý giáo viên bán khẩu trang y tế không đúng giá quy định". 

Lời bàn "tiếng Việt"

Thoạt mới đọc bài báo, nghĩ đây chỉ là một tin vặt theo loại "chó bị xe nhà binh cán chết". Nhưng bỗng lấy làm lạ: sao lắm "bài bản", "báo cáo", "xử lý", "kiểm điểm" trịnh trọng như thế?

giáo viên bán khẩu trang

Coi con số 20 khẩu trang (thầy giáo Nguyễn Văn Thanh đem bán lấy lời) mà lấy làm thảm hại xót xa cho người giáo viên khốn khổ của đất nước Việt Nam. Tám ngàn đồng tiền lời, không đủ mua một ly trà đá. Hãy nhìn kĩ tấm hình chụp bàn họp ngày 08/02/2020 của Phòng Giáo dục & Đào tạo: có đủ 4 ly trà đá và 4 ly nước chanh đường (?).

phụ huynh viết đơn "tố cáo"
Tố cáo, vạch mặt, đấu tố... Người ta chưa quên Cuộc cải cách ruộng đất kinh hoàng năm 1956 ở miền Bắc. Không khỏi liên tưởng tới hệ thống chỉ điểm của Nhà nước Đông Đức (2) suốt thời kì lệ thuộc Liên Xô (1957-1989). Vào ngày sụp đổ của tổ chức này, số người chỉ điểm (fr. informateurs) lên tới 200 000. Ba chục năm sau, những người dân Đông Đức cũ vẫn còn khiếp hãi hệ thống này.

nhà trường họp xử lý
Ban Giám hiệu, Chủ tịch công đoàn, Ban Thanh tra Nhân dân và Giáo viên kiêm nhiệm Văn thư, bốn người họp "xử lý vi phạm" của thầy giáo Thanh.

lãnh đạo chỉ đạo kiểm điểm
Xin dịch từng chữ ra tiếng Việt cho dễ hiểu:
- lãnh đạo: ở đây là Chủ tịch UBND huyện Đầm Dơi (tỉnh Cà Mau), tức là cấp trên của Phòng Giáo dục, ngày xưa gọi là Ông lớn.
- chỉ đạo: nghĩa là chỉ đường dẫn lối, tức là Ông lớn muốn sai bảo, xài xể bộ hạ làm việc còn lôi thôi lắm.
- kiểm điểm: coi lại từng li từng tí có sai sót gì không.
Dịch cả câu: "Ông lớn bảo với các chú hàng dưới phải coi lại làm việc đâu vào đó cho ra hồn nghe chưa!"

phòng Giáo dục báo cáo
- báo cáo: cúi mình trình lên Ông lớn rằng chúng em làm việc như thế này, thế này đấy ạ...


Từ chuyện một giáo viên kiết đi bán 20 cái khẩu trang rẻ mạt kiếm chút tiền còm, bị một cha mẹ học trò tố cáo, cả một guồng máy nhiêu khê, vô tích sự, đùng đùng nổi lên, hùa nhau bắt nạt người thầy khốn khó. 

Ôi, không biết cái đất nước này còn khùng khùng điên điên như thế cho tới bao giờ?

Chú thích

(1) 2020 tháng 3: bản tin papersreader.com thầy giáo bán khẩu trang...

https://tieng-viet-dtk.blogspot.com/2020/03/phu-luc-thay-giao-ban-khau-trang.html

(2) STASI guồng máy công an chính trị Đông Đức (1957-1989)
https://www.histoire-pour-tous.fr/dossiers/3491-la-stasi-histoire-dune-police-politique-rda.html

phụ lục: thầy giáo bán khẩu trang...

http://papersreader.com/thay-giao-ban-khau-trang-3-000-dong-cai-lai-duoc-8-nghin-ca-lanh-dao-tinh-vao-cuoc/?fbclid=IwAR2Dg9y4CV01-GeycMLCVwyrlxzNcNb1iPr3tEBvi5eYrpN6oboo2U__u3c

2020/03/04 Ghi chú quan trọng
“Trăm năm bia đá thì mòn, Ngàn năm bia miệng vẫn còn trơ trơ”
Xin chép nguyên văn trọn bài báo từ link trên đây. E rằng sau này họ có xóa mất bài báo, trang blog này còn giữ lại một chứng tích lịch sử dưới chế độ Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam hôm nay.

Thầy giáo bán khẩu trang 3.000 đồng/cái, lãi được 8 nghìn, cả lãnh đạo tỉnh vào cuộc?

Tháng Ba 2, 2020 - by Bảo Ngọc - Leave a Comment

Trong khi lãnh đạo Sở GD-ĐT tỉnh Cà Mau nói thầy giáo ‘chia’ khẩu trang giá 3.000 đồng ‘không có ý trục lợi’, lãnh đạo huyện lại ‘sốt sắng’ chỉ đạo kiểm điểm giáo viên này.

Theo báo cáo của Trường THCS Nguyễn Huân (huyện Đầm Dơi, Cà Mau) gửi Phòng GD-ĐT huyện này, ngày 7-2-2020, ban giám hiệu trường nhận được “đơn t.ố c.á.o” giáo viên nhà trường bán khẩu trang với giá 4.000 đồng/cái.

Sau khi x.á.c minh, lãnh đạo trường x.á.c định người bán khẩu trang là thầy N.V.T., giáo viên nhà trường. Theo báo cáo, trước đó thầy T. đưa con đi học ở TP Cà Mau và đã mua 2 hộp khẩu trang của một người bán dạo với giá 130.000 đồng/hộp 50 cái (tương đương 2.600 đồng/cái).

Sau đó, thầy T. đem về “chia” lại cho học sinh giá 3.000/cái. Trong đó, con gái ông có lần bán 4.000 đồng/cái do không có tiền thối.

Ngày 8-2, nhà trường “họp x,ử lý vi phạm của ông T”. Thành viên cuộc họp có ban giám hiệu, chủ tịch công đoàn trường, Ban thanh tra nhân dân, giáo viên kiêm nhiệm văn thư và thầy T..

Kết luận của cuộc họp như sau: “Ông T. có vi phạm như trên là do nhận thức chưa đầy đủ việc bán khẩu trang giá cao cho học sinh là sai quy định của các cơ quan chức năng trong thời gian phòng chống d.ị.ch corona. Tuy nhiên, ông T. đã thành thật nhận vi phạm của mình và cam kết không tái phạm trong thời gian tới. Do đó, các thành viên cuộc họp thông nhất kiểm điểm ông T. và đề nghị ông nghiêm túc rút kinh nghiệm, không được tái phạm”.

 
Biên bản làm việc của quản lý thị trường về việc thầy T. bán khẩu trang y tế cho học sinh giá 3.000 đồng/cái – Ảnh: C.T.V.

Được biết, tới thời điểm bị “kiểm điểm”, ông T. đã bán được 20 cái khẩu trang, thu về tiền lãi gần… 10.000 đồng.

Sau khi vụ việc thầy T. bị kiểm điểm do bán khẩu trang giá 3.000 được thông tin ra ngoài, nhiều ý kiến dư luận không đồng tình cách x,ử lý của nhà trường.

Trả lời ph0'ng viên Tuổi Trẻ Online, ông Nguyễn Chí Thuần – chủ tịch UBND huyện Đầm Dơi – cho biết lãnh đạo huyện này đã chỉ đạo phòng GD-ĐT huyện kiểm điểm, x,ử lý vụ việc trên.

Khi được hỏi nhận định việc này “có phải chuyện nhỏ xé ra to”, ông Thuần khẳng định: “Việc nhỏ thì nhỏ. Nhưng không ai cho phép làm chuyện đó (bán khẩu trang)”.

Tuy nhiên, cũng sáng 2-3, ông Nguyễn Minh Luân, giám đốc Sở GD-ĐT tỉnh Cà Mau, cho biết ông đã nắm vụ việc và x.á.c định thầy T. chỉ “chia” lại khẩu trang trong thời gian mặt hàng này khan hiếm. “Tôi cho rằng thầy T. không có ý trục lợi gì trong chuyện này cả”, ông nói.

Theo người đứng đầu ngành giáo dục Cà Mau: “Sở dĩ có chuyện nhà trường mời thầy T. làm việc là vì có đơn t.ố c.á.o của phụ huynh là thầy T. bán khẩu trang giá cao. Nhiệm vụ của lãnh đạo nhà trường phải làm điều đó, theo quy trình x,ử lý đơn t.ố c.á.o”.

Ông Luân cho biết ông đã chỉ đạo “không có việc kiểm điểm hay k.ỷ l.u.ậ.t gì cả. Mà chỉ góp ý để thầy T. rút kinh nghiệm, “tránh dư luận hiểu lầm giáo viên đầu cơ khẩu trang bán ra bên ngoài trong thời gian d.ị.ch b.ệ.n.h”, ông Luân chia sẻ.

"Không có gì quý hơn độc lập, tự do"

Hôm qua, trong blog này có bài viết về mấy điều Nghịch lí Việt Nam, bàn về châm ngôn của Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam, tức là câu: "Độc lập - Tự do - Hạnh phúc". 

Đã nói tạm đủ về 2 chữ "Độc lập", nhưng chưa bàn thấu đáo về 2 cặp sau: "Tự do - Hạnh phúc". 

Đức Tăng thống Thích Quảng Độ vừa viên tịch ngày 22/02/2020, blogger bất ngờ đọc được trên Internet một bài thơ của Hòa thượng viết trong tù, vào những năm lưu đày ở nguyên quán Thái Bình, thật vô cùng hợp tình hợp cảnh với đề tài nói trên.

photo Internet

Cái bánh bao 

Không có cái gì quý hơn cái bánh bao
Ăn ngon miệng, trông đẹp mắt làm sao!
Đang cơn đói ruột như cào
Bếp cho một cái, xực vào sướng ghê.
Bây giờ cái bụng căng thẳng no nê
Lim dim cặp mắt đi vào cõi mê 
Nhưng lạ thay
Tỉnh dậy nghe mùi khê khê
Và băng-ta-lông thấy dầm dề
Đúng rồi!
Thì ra tôi đã tê rê ra quần
Táo quân ơi hỡi táo quân
Tự do hạnh phúc có ngần ấy thôi!

Thích Quảng Độ

một lá thư văn phòng chính phủ và những nghịch lí Việt Nam

Ngày 19 tháng 2 năm 2020, Văn phòng Chính phủ đã gửi đến giáo viên Chu Ngọc Thanh (tác giả bài thơ "Đất nước ở trong tim") một lá thư khen ngợi cô đã "phản ánh đúng thực trạng phòng, chống dịch Covid-19 của đất nước".

Sau đây, xin đọc lại từng dòng từng chữ lá thư này, để thấy rõ đâu là thực trạng của đất nước và dân tộc Việt Nam hôm nay.

hình chụp lá thư

Lời bàn "tiếng Việt"

Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam

Đây là tên gọi chính thức của nước Việt Nam hiện tại. Tên gọi này thay thế cho quốc hiệu cũ "Việt Nam Dân chủ Cộng hòa", đã được Hồ Chí Minh tuyên bố thành lập vào ngày 2 tháng 9 năm 1945 với thủ đô là Hà Nội. Tên gọi thay đổi, nhưng bản chất chỉ là một: "lấy chủ nghĩa Mác - Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội" (xem Tham khảo: 2.2). Thể chế này, từ cuộc cách mạng tháng 10 năm 1917,  đem áp dụng ở bất cứ quốc gia nào trên trái đất, chỉ mang lại đói rách và chết chóc. Liên bang Xô Viết năm 1989 đã sụp đổ hoàn toàn. Tổng số nạn nhân của chế độ này trên thế giới trong thế kỉ XX lên tới 100 triệu người chết (xem Tham khảo: 2.3 Histoire mondiale du communisme). Việt Nam năm 2020 là 1 trong 5 nước cuối cùng (*) trên thế giới vẫn khăng khăng theo "định hướng Xã Hội Chủ Nghĩa".

(*) Le Point magazine 25/10/2019
Le nombre des pays à gouvernement communiste s’est réduit comme peau de chagrin, ces dernières années. Ils ne sont plus que cinq (la Chine, Cuba, le Vietnam, le Laos, la Corée du Nord).

Đó là nghịch lí Việt Nam thứ nhất.

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Đây là Châm ngôn (tiếng Pháp: Devise) của Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, dựa theo câu nói của Hồ Chí Minh trong bản Tuyên ngôn độc lập ngày 2 tháng 9 năm 1945: "Không có gì quý hơn độc lập, tự do".

Đâu là độc lập tự do?

Năm 1954, Việt Nam giành lại độc lập, nhưng đất nước bị chia đôi. Nhà nước Hà Nội, tiếc thay đã trở thành công cụ của ý thức hệ mác-xít, với sự hỗ trợ của Liên Xô và nhất là của Trung Quốc Cộng Sản, tiếp tục chiến tranh, và thành công đưa cả nước vào tròng xã hội chủ nghĩa từ năm 1975. 

Hơn thế nữa, ngay từ năm 1958, thủ tướng của Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa (miền Bắc) đã viết công hàm dâng biển đảo Việt Nam cho Bắc Kinh. Bây giờ, công an vẫn đàn áp, cưỡng chế ngăn chặn nhân dân biểu tình chống ngoại xâm (chú thích 3).

Từ tháng 12 năm 2019 đến hôm nay (22/02/2020), bệnh dịch Coronavirus hoành hành ở Trung Quốc. Bắt nguồn bạo phát từ Vũ Hán, số người chết bệnh và nhiễm bệnh mỗi ngày tăng cao dữ dội, Nhà nước Trung Quốc đã phải phong tỏa gần 60 triệu dân vùng Hồ Bắc và các tỉnh khác nữa. Các quốc gia lân cận và những nước ngoài (có ít nhiều liên hệ với Trung Quốc) đều cấp tốc đóng cửa không cho người Tàu nhập cảnh vào đất họ, đồng thời di tản dân chúng của họ về nước. Trong khi đó, mà Nhà nước Hà Nội làm bộ "bình chân như vại", không dám đóng cửa biên giới Việt Hoa, với lí do chưa được phép của Bắc Kinh. Rõ ràng "cháy nhà ra mặt chuột", Nhà nước XHCN đã mất hết chủ quyền.

Đó là nghịch lí Việt Nam thứ hai.

Đảng, Nhà nước, Chính phủ và Thủ tưởng

Trích dẫn lá thư: "thực hiện có hiệu quả kế hoạch phòng, chống dịch Covid-19 mà Đảng, Nhà nước, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đang chỉ đạo và triển khai."

Thứ tự quyền lực từ cao xuống thấp xếp đặt như sau:

1) Đảng

2) Nhà nước

3) Chính phủ

4) Thủ tướng Chính phủ

Đảng ở đây là Đảng Cộng Sản. Một tập đoàn dưới 1% dân số, đặc quyền đặc lợi và có toàn quyền sinh sát trong tay đối với gần 100 triệu người dân.

Năm 2020, trong bối cảnh Coronavirus (còn gọi là Vũ Hán phế viêm) đe dọa, Bắc bộ phủ vừa tổ chức linh đình đại hội kỉ niệm 90 năm thành lập đảng.

Đó là nghịch lí Việt Nam thứ ba.

chỉ đạo và triển khai

a) Hai chữ "chỉ đạo" nằm trong bảng những "từ mới vay mượn" của tiếng Trung (Cộng Sản).

Cùng lượt với sự thay đổi chế độ chính trị, hàng loạt những từ ngữ khuôn sáo vay mượn của người Trung Quốc đã xâm nhập vào trong tiếng nói người Việt. Đây là vài thí dụ trong những "từ mới vay mượn" này:  xử lý 處理, nhất trí 一致, hộ khẩu 戶口, xử trí 處置, chất lượng 質量, tập đoàn 集團, đăng ký 登記. Những từ này, trước 1975, người dân miền Nam "cũ" thường không biết tới, hay ít ra không hề dùng đến một cách máy móc tràn lan như bây giờ. Sự biến đổi này đâu phải tình cờ. Nó là hậu quả của một chính sách rập khuôn theo Trung Quốc ngày nay: a) chính trị độc đảng xã hội chủ nghĩa, b) kinh tế thị trường trong vòng kiểm soát của nhà nước (xem Tham khảo: 4).

b) Hai chữ "triển khai" nằm trong lối "nói ngược" bị áp đặt một cách "bất bình thường" trong tiếng Việt ngày nay.

Quanh quẩn, quẩn quanh. Tới lui, lui tới. Qua lại, lại qua... Trong tiếng Việt từ xưa vẫn có cách nói ngược xuôi, xuôi ngược như vậy. Ý nghĩa như nhau, chỉ tùy theo nhu cầu âm điệu trong câu nói hoặc quy luật bằng trắc trong bài thơ mà tự do biến đổi.

Tuy nhiên, có nhiều từ ngữ người Việt chỉ dùng theo một chiều thôi, chẳng hạn: đơn giản, bảo đảm, khai triển.

Bỗng một hôm, "người ta" đồng loạt nói đảo ngược những chữ này thành: giản đơn, đảm bảo, triển khai.

Cớ sao, thình lình, một sớm một chiều, bỗng chốc, cùng lúc, hùa nhau nói xoay ngược trở lại như vậy?

Lạ nhất là cách xoay ngược thành xuôi, lại bắt chước nói y hệt như người Tàu ở tận phương Bắc xa xôi!

Cùng với hiện tượng lộn ngược tiếng nói này:
... một đất nước chìm đắm trong một chế độ độc tài đen tối,
... một dân tộc đày đọa lầm than,
... một xã hội đầy dẫy bất công gian trá,
(xem Tham khảo: 5).

Đó là nghịch lí Việt Nam thứ tư.

Nghịch lí: không đúng với lẽ thường, trái ngược với sự lí đương nhiên. Người hiểu biết thuận thời mà mưu hoạch, kẻ ngu dốt ngược với sự lí mà loạn động (Cái văn tri giả thuận thì nhi mưu, ngu giả nghịch lí nhi động 蓋聞知者順時而謀, 愚者逆理而動, Hậu Hán Thư 後漢書, Chu Phù truyện 朱浮傳).

Phụ lục

Giữa thời đại của AI Artificial Intelligence, Nhà nước XHCN lúc nào cũng huênh hoang là "đỉnh cao trí tuệ", mà lại viết một lá thư đuôi chuột ngớ ngẩn như trên, người dân không khỏi nực cười.

Theo tin mới nhất (xem Tham khảo: 1), cô giáo Chu Ngọc Thanh đã xóa bài thơ của mình trên trang Internet của cô ta, — vì nhân dân ào ào nổi lên chế giễu bài thơ đến thúi cả đầu.

Và ông Thủ tướng Chính phủ, không kèn không trống, cũng đã ra lệnh gỡ lá thư "trí tuệ" của mình trên các báo chí Internet từ mấy hôm rồi.

(1) Bài thơ của giáo viên Chu Ngọc Thanh (2020)

Đất nước ở trong tim

Đất nước mình bé nhỏ vậy thôi em

Nhưng làm được những điều phi thường lắm

Bởi hai tiếng nhân văn được cất vào sâu thẳm

Bởi vẫn giữ vẹn nguyên hai tiếng đồng bào.

Em thấy không? Trong nỗi nhọc nhằn, vất vả, gian lao

Khi dịch bệnh hiểm nguy đang ngày càng lan rộng

Cả đất nước mình cùng đồng hành ra trận

Trên dưới một lòng chống dịch thoát nguy.

Với người láng giềng đang lúc lâm nguy

Đất nước mình không ngại ngần tiếp tế

Dù mình còn nghèo nhưng mình không thể

Nhắm mắt làm ngơ khi ai đó cơ hàn.

Với đồng bào mình ở vùng dịch nguy nan

Chính phủ đón về cách ly trong doanh trại

Bộ đội vào rừng chịu nắng dầm sương dãi

Để họ nghỉ ngơi nơi đầy đủ chiếu giường.

Với chuyến du thuyền đang khóc giữa đại dương

Mình mở cửa đón họ vào bến cảng

Chẳng phải bởi vì mình không lo dịch nạn

Mà chỉ là vì mình không thể thờ ơ.

Thủ tướng phát lệnh rồi, em đã nghe rõ chưa

“Trong cuộc chiến này sẽ không có một ai bị để lại”

Chẳng có điều gì làm cho mình sợ hãi

Khi trong mỗi người nhân ái được gọi tên.

Từ mái trường này em sẽ lớn lên

Sẽ khắc trong tim bóng hình đất nước

Cô sẽ nối những nhịp cầu mơ ước

Để em vẽ hình Tổ quốc ở trong tim.

Nhớ nghe em, ta chẳng phải đi tìm

Một đất nước ở đâu xa để yêu hết cả

Đảng đã cho ta trái tim hồng rạng tỏa

Vang vọng trong lòng hai tiếng gọi Việt Nam!

Chu Ngọc Thanh, giáo viên Trường THCS Hùng Vương - Gia Lai.

(2) Bài thơ của giáo viên Trần Thị Lam (2018)

ĐẤT NƯỚC MÌNH NGỘ QUÁ PHẢI KHÔNG ANH?

Đất nước mình ngộ quá phải không anh?

Bốn ngàn tuổi mà dân không chịu lớn

Bốn ngàn tuổi mà vẫn còn bú mớm

Trước những bất công vẫn không biết kêu đòi...

Đất nước mình lạ quá phải không anh?

Những chiếc bánh chưng vô cùng kì vĩ

Những dự án và tượng đài nghìn tỉ

Sinh mạng con người chỉ như cái móng tay...

Đất nước mình buồn quá phải không anh?

Biển bạc, rừng xanh, cánh đồng lúa biếc

Rừng đã hết và biển thì đang chết

Những con thuyền nằm nhớ sóng khơi xa...

Đất nước mình thương quá phải không anh?

Mỗi đứa trẻ sinh ra đã gánh nợ nần ông cha để lại

Di sản cho mai sau có gì để cháu con ta trang trải

Đứng trước năm châu mà không phải cúi đầu...

Đất nước mình rồi sẽ về đâu anh?

Anh không biết em làm sao biết được

Câu hỏi gửi trời xanh, gửi người sau, người trước

Ai trả lời dùm đất nước sẽ về đâu...

(Trần Thị Lam - GV Trường Chuyên Hà Tĩnh)

Tham khảo

(1) Blog TS NGUYỄN XUÂN DIỆN
http://xuandienhannom.blogspot.com/
(2)
(2.1) Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam
https://vi.wikipedia.org/wiki/Việt_Nam
(2.2) Văn phòng Chính phủ
https://vi.m.wikipedia.org/wiki/Văn_phòng_Chính_phủ_(Việt_Nam)
(2.3) Hiến pháp Việt Nam
http://www.chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/NuocCHXHCNVietNam/ThongTinTongHop?categoryId=920&articleId=10052990
(2.4) Histoire mondiale du communisme, Thierry Wolton,  Ed. Grasset, France, 2017
(3) Bức dư đồ
https://tieng-viet-dtk.blogspot.com/2012/07/buc-du-o.html
(4) Những "đặc điểm" của tiếng Việt XHCN
http://tieng-viet-dtk.blogspot.com/2012/06/vi-sao-co-blog-nay.html
(5) Ngược xuôi xuôi ngược
https://tieng-viet-dtk.blogspot.com/2014/12/quanhqu-n-mai-gi-u-vai-ba-dang-i-e-u-t.html

những con vịt ở Sapa

Hôm qua loay hoay xem lại cái PC Windows cũ, tình cờ gặp một tấm hình, chụp ở Sapa, chín năm về trước (2010).

Chỉ là mấy con vịt, nằm hoặc đứng, ngổn ngang bên cạnh một vũng nước đất đỏ.

Vậy mà trong lòng bỗng nhói lên một niềm áo não lạ thường.

photo @dtk 2010

Y hệt như nỗi lòng ngày hôm đó, lúc đi ngang qua vũng nước, chụp tấm hình này.

Hôm đó, vừa bước xuống xe car, đoàn du khách đến thăm một ngôi làng thuộc vùng núi Sapa (Bắc Việt), đã bị gần hai chục người Yao bao vây tức khắc. Toàn là phụ nữ, phần lớn tuổi không quá 30 — đầu chít khăn, thân mặc áo đen, thêu chỉ màu sặc sỡ.

Riêng nhà tôi đã có hai ba người Yao theo bén gót, suốt mấy giờ đi bộ thăm làng. Ai bảo người Yao chậm tiến? Trên tay mỗi người đều có một máy điện thoại di động. Họ vừa đi vừa nói chuyện huyên thiên. Đại khái cứ nài nỉ không ngừng, xin nhà tôi nhận lời mua mấy món hàng "lưu niệm" địa phương: túi thêu, khăn choàng... Mấy món hàng này, thực ra ở đâu cũng thấy. Và chắc chắn sản xuất từ một xưởng máy nào đó bên Trung Quốc mà thôi.

Lối vào làng là một con đường đất đỏ, rộng chừng mười thước, dài khoảng gần cây số, dốc thoai thoải, vài khúc quanh không gắt lắm. Đoạn đầu, ven đường là những cánh đồng, mái tranh thưa thớt, sợi khói nhạt nhòa, xa xa chỉ thấy một trẻ mục đồng dẫn trâu chậm rãi.

Vào đến trong làng, rải rác vài cửa tiệm mái tôn, bày bán dăm thứ rau cỏ, kẹo bánh..., và hai ba người ngồi ngáp. Hình như tiệm chỉ rộn ràng lên khi có khách du lịch vào thăm. Không biết ai bảo, nhà tôi cũng bắt chước mua bánh kẹo, phân phát cho mấy đứa trẻ con, tranh nhau ồn ào mười phút.

Dọc đường làng, đây đó một mái tranh hoặc lợp tôn đen đủi, trước cửa, một đứa bé, cầm túi nylon, nhìn ngơ ngác. Chúng tôi ghé thăm một căn nhà, mà người hướng dẫn bảo là truyền thống ở đây. Trong nhà tối om, nhìn kĩ phòng bếp, lổng chổng vài cái bếp đất, mấy cái nồi ngổn ngang, trên tường lủng lẳng mấy cột giấy đề chữ Hán. Ra vườn sau, có một giàn bầu, lá vàng. 


Trên đường, trước sân một căn nhà, có hàng dây thép phơi một dải khăn dài, màu xanh thẫm nước biển. Có lẽ ở đây, người ta dệt vải nhuộm chàm chăng?

Đi một quãng nữa, chợt thấy một vũng nước và mấy con vịt đã chụp trong hình ở trên. Đất đỏ quánh, không cỏ xanh, bên cạnh là một tấm bạt nhựa xanh. 

Không hiểu sao, chụp tấm hình xong, tôi bỗng nhiên buồn bã muốn nẫu cả người.

Chợt liên tưởng tới tấm bảng sắt rỉ sét cắm bên vệ đường lúc vào làng. Khẩu hiệu: "Xóa đói, giảm nghèo". Trông cái vẻ rỉ sét, mặt sắt lồi lõm, sơn tróc màu quá nửa, thì cái bảng này đã có mặt ít nhất từ 30 năm trước.

Hôm nay, nhìn kĩ lại tấm hình: những con mắt hạt dưa, đen xạm, không động đậy.

Trông con vịt nào cũng buồn như nhau!